หนังสือ "กว่าจะเป็นสารคดี" เล่มนี้ ไม่ใช่ตำราว่าด้วยการเขียนสารคดีโดยตรง แต่ก็ไม่แปลก ที่หลายๆ คน จะเรียกงานชิ้นนี้ว่า "นี่คือตำราสารคดี" ฉบับ ธีรภาพ โลหิตกุล หรือเรียกอีกอย่างว่าเป็น "สารคดีซ้อนสารคดี"

"กว่าจะเป็นสารคดี" เป็นหนังสือที่ให้ความรู้ และความเข้าใจเกี่ยวกับสารคดี ได้ครอบคลุมรอบด้าน อย่างด้านสารคดีทางโทรทัศน์ ก็ได้รู้ถึงที่มาที่ไป เบื้องหลังของ การตระเตรียมงาน ขั้นตอนทั้งหมดของคนเขียนบท ช่างภาพ คนตัดต่อ ดนตรีประกอบ แม้แต่องค์ประกอบแยกย่อยอื่นๆ ที่ก่อขึ้น และก็ทั้งหมดว่าจะมาเป็น สารคดีชิ้นหนึ่งๆ นั้น มีความยากง่ายลำบากอย่างไร หรือทางด้านบทความสารคดี เช่น สารคดีสัญจร สารคดีเชิงประวัติศาสตร์ สารคดีศิลปะวัฒนธรรม สารคดีชีวิต ที่มีให้อ่านกัน ตามสิ่งพิมพ์ต่างๆ ที่เรียกกันง่ายๆ ว่าเป็นสารคดีนั้น อะไรคือหัวใจที่สำคัญของสารคดี อะไรคือประเด็น และแก่นสารของแต่ละเรื่อง

ตลอดถึงความสำคัญ ของกลวิธีในการนำเสนอ ที่เรียกว่า นำเสนออย่างวรรณศิลป์นั้น เป็นเช่นไร ซึ่งอะไรๆ เหล่านี้ คนเขียนหนังสือ ธีรภาพ โลหิตกุล เขียนขึ้นจาก
ประสบการณ์ตรง ตั้งแต่เข้ามาสู่วงการสารคดีใหม่ๆ แล้วมีข้อบกพร่อง ผิดพลาดอะไร
บ้าง ก็สรุปไว้เป็นบทเรียน จากนั้น จึงได้สะสม ความช่ำชองเชี่ยวชาญเรื่อยมา ก่อน
จะถ่ายทอดออกมาเป็นตัวหนังสือ

"มีนักศึกษา และอาจารย์หลายท่าน บอกเล่าให้ผมทราบว่า ได้อ่านหนังสือที่ผมเขียน และมีความประทับใจหลายเล่ม ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มชุด 'สายน้ำและความทรงจำ' ซึ่งไม่อาจปฏิเสธว่า คำบอกเล่าเหล่านั้น เป็นทั้งกำลังใจ และเชื้อเพลิงอันทรงพลัง ผลักดันให้ผม สร้างสรรค์งานต่อไป แต่มีอยู่เล่มหนึ่ง ที่ผมคาดไม่ถึงว่า จะถูกกล่าวถึง
มากยิ่งกว่า คือหนังสือ "กว่าจะเป็นสารคดี" ส่วนใหญ่จะบอกว่า อ่านเข้าใจง่าย และเป็น
ประสบการณ์จริง ซึ่งไม่มีในทฤษฎี ผู้ที่จะเตรียมตัวเข้าสู่วงการสารคดี มักจะเสาะหา
เล่มนี้มาอ่าน" ธีรภาพ โลหิตกุล